Müasir dövrdə sənayenin inkişafı ilə yanaşı, yaranan tullantıların həcmi də sürətlə artır. Bu tullantılar düzgün idarə edilmədikdə ətraf mühitə, insan sağlamlığına və iqtisadiyyata ciddi ziyan vurur. Ona görə də sənaye tullantılarının idarə olunması və zərərsizləşdirilməsi hər bir müəssisə və dövlət üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.
Sənaye tullantıları nədir?
Sənaye tullantıları istehsal prosesində yaranır. Həmçinin tibb müəssisələrində istifadə olunan atıqlardır. Qatı, maye və ya qaz halında olur. Bunlara kimyəvi tullantılar, plastik qalıqlar, metal qırıntıları, neft məhsulları, radioaktiv maddələr və toz tullantıları daxildir. Bu tullantılar arasında həm təhlükəli, həm də zərərsiz növlər mövcuddur.
Əsas sənaye tullantı növləri bunlardır:
- Bərk tullantılar – metal qırıntıları, şüşə, plastik, kağız, kömür külü, tikinti qalıqları və s.
- Maye tullantılar – kimyəvi məhlullar, neft və neft məhsulları qalıqları, sənaye suları.
- Qaz halında tullantılar – zavod və fabriklərin havaya buraxdığı tüstü, karbon qazı, azot oksidləri, kükürd qazı və s.
- Zəhərli və təhlükəli tullantılar – civə, qurğuşun, pestisidlər, boya qalıqları, tibbi-kimyəvi maddələr.
- Radioaktiv tullantılar – atom elektrik stansiyalarında və radioaktiv maddələrlə işləyən müəssisələrdə yaranır.
Sənaye tullantılarının idarə olunması mərhələləri
Sənaye tullantılarının idarə olunması bir neçə mərhələdən ibarətdir:
- Toplama və çeşidləmə – Tullantılar istehsal sahəsində xüsusi konteynerlərdə toplanmalı və növlərinə görə ayrılmalıdır.
- Daşınma – Lisenziyalı şirkətlər tərəfindən təhlükəsizlik qaydalarına uyğun olaraq daşınmalıdır.
- Müvəqqəti saxlanma – Təhlükəli tullantılar sızdırmaz anbarlarda qorunmalıdır.
- Zərərsizləşdirmə və utilizasiya – Ən son mərhələdə müasir üsullarla zərərsizləşdirilməli və mümkün olduqda təkrar emala yönləndirilməlidir.
Sənaye tullantılarının zərərsizləşdirilməsi üsulları
Yandırma: Xüsusi zavodlarda yüksək temperaturda tullantıların məhv edilməsi.
Kimyəvi neytrallaşdırma: Zəhərli kimyəvi maddələrin təsirsiz hala gətirilməsi.
Bioloji üsullar: Mikroorqanizmlərin köməyi ilə müəyyən tullantıların parçalanması.
Təkrar emal: Metal, plastik və kağız tullantılarının yenidən istehsala qaytarılması.
Dəfn: Təhlükəli tullantıların xüsusi poliqonlarda saxlanılması.
Sənaye tullantıları düzgün idarə olunmazsa, nə baş verir?
Torpaq, hava və su çirklənir. İnsanlarda xərçəng, allergiya və digər xəstəliklərin riski artır. Təbiətdə ekosistemlər zədələnir, kənd təsərrüfatı məhsuldarlığı azalır. Şirkətlər üçün hüquqi və maliyyə sanksiyaları yaranır.
Peşəkar xidmətin önəmi
Sənaye tullantılarının idarə olunması və zərərsizləşdirilməsi həm ekoloji tarazlığın qorunması, həm də davamlı iqtisadi inkişaf üçün vacibdir. Müəssisələr lisenziyalı tullantı idarəetmə xidmətlərindən istifadə etməli, tullantıların düzgün çeşidlənməsinə və təkrar emalına önəm verməlidirlər.
Biz də bu sahədə illərin təcrübəsinə malik şirkət olaraq sənaye tullantılarının daşınması və zərərsizləşdirilməsi fəaliyyətini həyata keçiririk. Bizə müraciət etməklə ətraf mühitin qorunması və gələcək nəsillər üçün sağlam həyat təmin edirsiniz. Həmçinin hüquqi və maliyyə sanksiyalarından azad olursunuz.
